Genevra


Il chantun Genevra propona d'inscriver ina retscha da tradiziuns apparentamain fitg differentas en la glista naziunala. Questas tradiziuns èn caracterisadas da la tempra urbana dal chantun municipal Genevra e correspundan a las occurrenzas ed als ritus socials ch'èn oz ina part integrala da la vita da las uniuns e da la cultura da ses abitants. Genevra è daventada la tgina da bleras tradiziuns impurtantas - sco la «Fabrique», il «Esprit de Genève», las «Promotions», ils comics, ils placats e la «Escalade» - ch'èn vegnidas influenzadas tant da l'istorgia locala sco er da l'istorgia internaziunala.

La gronda ierta da Calvin e da Rousseau

Las tradiziuns viventas da Genevra han per gronda part in connex cun la vita, cun il pensar e cun las scrittiras da Calvin e da Rousseau; las duas persunalitads genevrinas las pli impurtantas. Ils dus umens han marcà durablamain la vita dals burgais da questa citad ch'ins numna dal rest anc oz la citad da Calvin. Quai è tschert il motiv che ha permess da sviluppar ina cultura locala cun l'ir dal temp; ina cultura ch'è orientada a valurs sco la democrazia, l'amur da la natira, l'engaschament civil, la religiun ed il respect dal mastergn. Anc oz para il spiert da Rousseau da sgular tras ils corridors dal conservatori e da l'iert botanic da la citad, nua che sa chattan ina collecziun d'erbaris d'impurtanza mundiala ed ina da las pli impurtantas bibliotecas dal mund per la botanica sistematica. Il medem vala er per il «Esprit de Genève», ch'è medemamain caracterisà da Rousseau, da Jean Calvin e dad Henri Dunant. Questas trais persunalitads han fundà la reputaziun da la citad sco refugi per persunas supprimidas e pacifisticas e sco monument dals dretgs umans. Uschia occupa Genevra - grazia a l'operar da numerusas persunalitads - ina plazza fixa sin la charta dal mund ed en ils cudeschs d'istorgia.

Art ed usits populars

I dat dentant er tradiziuns che n'han betg in connex cun questas grondas persunalitads: ordaifer la «Cité» scuvran ins per exempel «Le Feuillu», ina festa populara che Calvin aveva scumandà da ses temp, ma ch'è restada viva en ils vitgs savens catolics, ch'èn entrads en il chantun Genevra pir l'onn 1816. Er la «Escalade» che commemorescha la victoria sur il duca da Savoia l'onn 1602, dat en vardad plitost perditga da las ideas revoluziunarias e da la prontezza da spiert dals Genevrins che dal pensar d'in grond filosof.

Ed er sin il champ tecnic ha Genevra ina lunga tradiziun. La denominaziun «Fabrique» resumescha las vastas enconuschientschas dals mastergns d'urer, d'aurer e da giuvelier, da l'elavuraziun da metals prezius, da la producziun da lantschettas, da pennas, da capslas, da chadainettas e d'auter «rodam d'impulsiun» da la fabricaziun d'uras. Ils Genevrins èn ultra da quai daventads enconuschents en l'art da manipular il rispli, las nivlettas ed il penel e documenteschan ina lunga tradiziun da comics e da placats. En lur modestia enconuschenta decleran els dal rest er sco lur invenziun ils comics u las istorgias illustradas, l'uschenumnà novavel art stgaffì il 19avel tschientaner da Rodolphe Toepffer. En quest senn avess il chantun pudì proponer per la glista svizra er la «Genevraria» ubain la «Genevoiserie». Quai è ina noziun ch'ins dovra a partir dal 19avel tschientaner en ils auters chantuns da la Svizra per dispitas politicas e per auters scandals. Per questas chaussas para Genevra d'avair in talent tut spezial... Il chantun ha dentant preferì da laschar inscriver la «Revue», in spectacul satiric ch'exista dapi passa 125 onns ed attira anc oz onn per onn in grond public.

Stima per las tradiziuns

Independentamain dal temp, en il qual ellas èn naschidas, sch'ellas derivan da Calvin u da Rousseau u betg, las tradiziuns da Genevra menziunadas dattan perditga d'ina gronda cuntinuitad. Il sustegn ch'ellas survegnan da la populaziun ha en quest senn er giustifitgà l'inscripziun furmala da la valurisaziun dal patrimoni cultural immaterial en la lescha chantunala da cultura. Il departament da furmaziun, cultura e sport è responsabel da metter en vigur la lescha e maina la glista da las tradiziuns da Genevra che duai pussibilitar d'intermediar a las generaziuns futuras ils usits, las enconuschientschas e las abilitads dal mastergn.

Referenzas